Уроки казахского языка — Акмолинская область. Новости. Информационный портал газеты "Акмолинская правда"

Уроки казахского языка

Оныншы сабақ

Сабақтың тақырыбы: Шақыру (Приглашение). Барыс септігі (Дательный падеж). Ауыспалы келер шақ (Переходное будущее время). Бұйрық рай (Повелительное наклонение).

Сабақтың мақсаты: Түрлі коммуникативтік жағдайға сай туындайтын шақыру мағынасындағы сөйлесім үлгілерінің құрылымдық жасалуынан мәліметберу.

Сабақтыңбарысы: 1. Шақыру үлгілеріментаны-сыңыздар - Знакомтесь с образцами приглашения.

Сізді 7 мамыр күніне арналған концертке шақырамын. - Приглашаю Вас на концерт, посвященный 7 мая.

Сізді үйлену тойымызға шақырамыз.-

Приглашаем вас на нашу свадьбу.

Сіздерді қонаққа шақырамыз. -

Приглашаем вас в гости.

Сіздітуған күніме шақырамын. -

Приглашаю Вас надень рождения.

Бізбен бірге демалуғажүріңіз. -

Приглашаем вас вместе отдохнуть.

Бүгін кешке келіңіз/ кел. -

Приходите/ приходи сегодня вечером.

Демалыс күні бізге келіңіз. -

Приходите кнам в выходной день.

«Достық» дәмханасына келіңіз. -

Приходите в кафе «Достық».

Жеңіс мерекесіне арналған салтанатты жиналысқа келіңіз. -

Приходите на торжественное собрание, посвященное празднику Победы.

Ертеңтүске қарай сізді күтеміз. -

Ждем Вас завтра к обеду.

Жексенбі күні театрға барамын. -

В воскресенье пойду в театр.

2.  Сухбатты есімізге сақтаймыз. Запоминаем диалог.

- Жеңіс мерекесіне арналған салтанатты жиналыс-қа келіңіз. - Приходите на торжественное собрание, посвященное празднику Победы.

-Жақсы, мен келемін. -Хорошо, я приду.

- Сізді үйлену тойымызға шақырамыз. - Приглашаем вас на нашу свадьбу.

- Шақырғаныңызға рахмет, міндетті түрде келемін. - Спасибо за приглашение, обязательно приду.

-  Самал, сізді туған күніме шақырамын. - Самал, приглашаю Вас надень рождения.

- Рахмет, туған күніңізгебарамын. -Спасибо, приду надень рождения.

- Бізбен бірге демалуға жүріңіз. - Приглашаем вас вместе отдохнуть.

-Жарайды, сіздермен демалуға барамын. -Ладно, пойду/поедус вами отдыхать.

3. Грамматикалық тақырыппен танысыңыздар. (Знакомтесь с грамматикой) Барыс септігі (Дательно-направительный падеж).

Коммуникативные выражения нашего урока образованы от слов в форме барыс септік (концертке, «Достық» дәмханасына, туған күніме).

Барыс септік обозначает: а) направление действия:

7 мамыр күніне арналған, концертке, үйлену тойымызға, туған куніме шақырамын.

Жеңіс мерекесіне, салтанатты жиналысқа келіңіз; Туған күніңізге, театрға, қазақ драма театрына барамын.

в) цель действия:

демалуғажүріңіз, концерт көруге, кітап оқуға, би билеугебарасың.

Вопросы барыс септік:

Кімге ? Кімдерге?(кому? к кому?)

Неге? Нелерге? (чему? к чему?)

Қайда?(куда?)

Кімге? Кому? Қайда? Куда?

Мысалы: Бізге - к нам, үйге келіңіз - приходите домой, сөзіме назар аудармаңыз - на мои слова внимание не обращайте.

Окончания употребляются:

1) после гласных, сонорных, звонких з, ж - га/-ге

театрға, бізге, демалуға, тойға, тойымызға, дәмхана-ға.

2) после глухих согласных, -б, в, г, д - қа/ -ке конаққа, клубқа, концертке, салтанатты жиналысқа

3) после притяжательных окончаний III лица: -сы/ -сі, -ы/ -i -на/ -не: қазақ драма театрына, тойы-на, туған күніне, Мәдениет сарайына, «Достық» дәмханасына.

4) после притяжательных окончаний I и II лица -а/-етуған күніме, үйленутойыма.

4. Ауыспалы келер шақ (Переходное будущее время). Бұйрық райдың II жағы, анайы және сыпайы фор-м ал ары, жекешетүрі (Повелительное наклонение II лица, простой и вежливой формы, единственногочисла).

В настоящем уроке слова в барыс септік сочетаются с глаголами переходного будущего времени и формами повелительного наклонения. Запомните способ образования глаголов переходного будущего времени и формы повелительного наклонения II лица, единственногочисла.

Ауыспалы келер шақ образуется от начальной формы глагола с помощью суффиксов деепричастия -а,-е,-й ижіктікжалғау.

Мысалы, шақыр - а - мын; бар - а - мын; кел - е -мін; күт - е - міз; шақыр - а - мыз; баста - й - мыз.

Суффикс - а после согласных, после твердой основы;

Суффикс - е после согласных, после мягкой основы;

Суффикс - й после гласных, после твердой и мягкой основы;

Буй рык рай II лица простой формы, единственного числа образуется от исходной формы глагола, мысалы: кел, бар, күт, шақыр,баста... (все глаголы образованы без окончаний);

Буй рык рай II лица вежливой формы, единственного числа образуется с помощью окончаний принадлежности -ыңыз, -іңіз, -ңыз, -ңіз. Мысалы: жүр -іңіз, кел -іңіз, бар -ыңыз, шақыр -ыңыз, баста -ңыз, күт-іңіз;

-ыңыз, -іңіз, после согласных, в соответствии с законом сингармонизма;

-ңыз, -ңіз, после гласных, в соответсвии с законом сингармонизма.

Областной учебно-методический центр

управления по развитию языков.

Подборку подготовил Султан ДАУТОВ.

GD Star Rating
loading...
GD Star Rating
loading...
Уроки казахского языка, 10.0 out of 10 based on 1 rating

!!! Все комментарии проходят предварительную модерацию администратором сайта. Комментарии, содержащие ненормативную лексику или оскорбительные выражения, редактируются или не публикуются, по усмотрению модератора. !!!

Добавить комментарий

Другие статьи по этой теме

Триединство языков: Қоғамдық қабылдауда В общественной прием... Жағдаятты сұхбат. Ситуационное общение 1-ші сұхбат. 1-й диалог - Алло, сәлеметсіз бе? - Алло, здравствуйте! - Сәлеметсіз бе? Мен сізді тың...
Язык, что стал родным Интерес наших соотечественников, особенно молодежи, к изучению государственного языка возрастает. Этому способствует изучение казахского языка в качес...
О чем пишут наши коллеги. Уроки казахского языка... Государственный язык О чем пишут наши коллеги Республиканская общенациональная газета «Егемен Қазақстан»: «Орман шаруашылығы орайындағы басқосу» («С...
Нужен капитал. Лингвистический Брифинг На десять лет рассчитана государственная программа развития языков в нашей стране. Остались позади пять лет ее реализации. Ко многим целям, о...