Уроки казахского языка — Акмолинская область. Новости. Информационный портал газеты "Акмолинская правда"

Уроки казахского языка

Онбірінші сабақ

Сабақтыңтақырыбы: Қонаққа шақыру - Приглашение в гости. Кесемше - Деепричастие. Сабақтың мақсаты: Қонаққа шақыру    мағынасындағы сөйлесу үлгілерінің    лексико-грамматикалық жасалуынан мәліметберу. Сабақтыңбарысы: Көсемшелі етістіктердің жасалу жолдарына тоқталу.

Көсемше - етістіктің негізгі түрі. Негізгі қимыл.амалды білдіріп, кейде сол қимыл, амалды ай-қындап тұратын, жекеше, көпше болып бөлінбейтін және көбінесе күрделі етістіктің түрін кесемше дейміз.

Деепричастие, как и причастие, относится к глагольным формам. Оно обозначает второстепенные действия и служит признаком другого действия.

Деепричастие отвечает на вопросы:

Қайтіп? (какимобразом?)- мысалы:сұра-п (спросив)

Не істеп отыр? (что делает?) -кел-іп (придя)

Не істеді? (что сделал?) - жинала бастады (начал собираться)

Не істегелі жатыр? (что собирается делать?) - кет-келі (собирался уходить)

1 .Көсемшелі етістіктіңжасалу жолдары.

1 .-ып,-іп: айтып.келіп, барып.

2.-а,-е,-и: айта, келе.оқи.

3.-ғалы,-гелІ,-қалы,-келІ: айтқалы, келгелі.барғалы.

Етістіктен кейінгі сөздіңсоңғы дыбысы (конечный звук после глагола)

Кесемше                                                                      Деепричастие

Етістіктен кейіпгі сөздід сонгы Жұрнактар Мысалдар
дыбысы   ( суффиксы) (примеры)
(конечный звук после глагола)    
Дауысты   Сұра-п (спросив)
(гласные)     Окы-п (прочитав)
(Дауыссыз   -in Кел-іп (придя)
(согласные)   -ып Ал-ып (взяв)
Дауыссыз   Айт-а (говоря)
(согласные)   Кел-е (придя)
Дауысты   Сойле-й
(гласные)     (говоря)
Катан, дауыссыз   -калы Айт-калы
(глухие согласные)   -келі (собирался сказать) Кет-келі (собирался уходить)
Қатаңнан баска дыбыст ардан -гала Сұра-галы
сон ( после всех звуков кроме -гелі (хотел спросить)
глухих)     Біл-гелі (хотел узнать)

2.Сухбатты есімізге сактаймыз. Запоминаем диалог.

Қонаққа шақыру-                                        Приглашение в гости

Шақырушы: «Кіруге рұқсат па?»                    Приглашающий: «Можно войти?»

Қонақ: «Кіріңіз».                                            Гость: «Входите».

Ш.:«СәлеметсІз бе! Қалай, қалыңыз?             Пр.: «Здравствуйте! Как ваши дела?

Қонақ үйіндежақсы орналастыңыз ба?»        Какустроились в гостинице?»

Қ.:«СәлеметсІзбе!Рақмет,бәрідежақсы.      Г.: «Здравствуйте! Спасибо, все хорошо.

Қонақ үйі жайлы, жылы екен.                        Здесь удобно и тепло.

Жоғары шығыңыз.отырыңыз.                        Проходите,садитесь.

Өздеріңіз қалайсыздар?»                             А как Вы?»

Ш.: «Рақметбіздежақсымыз.                         Пр.: «Спасибо у нас тоже все хорошо.

Сізді үйге қонаққа шақыра келдім.                  Я пришел пригласить Вас в гости.

Әңгімелесіпданысып отырайық».                 Познакомимся, поговорим, посидим».

Қ.: «Ықыласыңызға рақмет.                          Г.: «Спасибо за внимание.

Сағат нешеге шақырып келдіңіз?                  На какое время Вы приглашаете?

Мекен-жайыңыз қалай еді?»                         Какой у Вас адрес?»

Ш.:«Кешке   сағат   алтыға   шақырып       Пр.:«Вечеромкшестичасам. тұрмын.

Сағат бес жарымда сізге өзім келіп, ма-       Я заеду за Вами в половине шестого

шинамен алып кетемін.                                    на машине.

Қазіршесау болып тұрыңыз.                         До свидания».

Қ.: «Көріскеншесауболыңыз».                     Г. :«До встречи».

Областной учебно-методический центр управления по развитию языков

Подборку подготовил Султан ДАУТОВ.

GD Star Rating
loading...
GD Star Rating
loading...
Уроки казахского языка, 7.0 out of 10 based on 5 ratings

!!! Все комментарии проходят предварительную модерацию администратором сайта. Комментарии, содержащие ненормативную лексику или оскорбительные выражения, редактируются или не публикуются, по усмотрению модератора. !!!

Добавить комментарий

Другие статьи по этой теме

Қазақша үйренейік Сабақтың тақырыбы:   Денсаулық - зор байлық
Уроки казахского языка Оныншы сабақ Сабақтың тақырыбы: Шақыру (Приглашение). Барыс септігі (Дательный падеж). Ауыспалы келер шақ (Переходное будущее время). Бұйрық рай (Пов...
Сколько языков ты знаешь… В Целиноградском районе в предновогодние дни торжественно был открыт центр по изучению государственного языка, который не имеет аналогов в Акмолинской...
Укрепляя государственность Декада Торжественным собранием, прошедшим в минувшую пятницу в ДК «Достар», завершилась декада, посвященная Дню языков народа Казахстана. Приветст...
О чем пишут наши коллеги, Уроки казахского языка... Пресс-обзор О чем пишут наши коллеги Республиканская газета «Егемен Қазақстан» В честь великого мыслителя В Акмолинской области широко отмечают ...