Уроки казахского языка — Акмолинская область. Новости. Информационный портал газеты "Акмолинская правда"

Уроки казахского языка

Онбірінші сабақ

Сабақтыңтақырыбы: Қонаққа шақыру - Приглашение в гости. Кесемше - Деепричастие. Сабақтың мақсаты: Қонаққа шақыру    мағынасындағы сөйлесу үлгілерінің    лексико-грамматикалық жасалуынан мәліметберу. Сабақтыңбарысы: Көсемшелі етістіктердің жасалу жолдарына тоқталу.

Көсемше - етістіктің негізгі түрі. Негізгі қимыл.амалды білдіріп, кейде сол қимыл, амалды ай-қындап тұратын, жекеше, көпше болып бөлінбейтін және көбінесе күрделі етістіктің түрін кесемше дейміз.

Деепричастие, как и причастие, относится к глагольным формам. Оно обозначает второстепенные действия и служит признаком другого действия.

Деепричастие отвечает на вопросы:

Қайтіп? (какимобразом?)- мысалы:сұра-п (спросив)

Не істеп отыр? (что делает?) -кел-іп (придя)

Не істеді? (что сделал?) - жинала бастады (начал собираться)

Не істегелі жатыр? (что собирается делать?) - кет-келі (собирался уходить)

1 .Көсемшелі етістіктіңжасалу жолдары.

1 .-ып,-іп: айтып.келіп, барып.

2.-а,-е,-и: айта, келе.оқи.

3.-ғалы,-гелІ,-қалы,-келІ: айтқалы, келгелі.барғалы.

Етістіктен кейінгі сөздіңсоңғы дыбысы (конечный звук после глагола)

Кесемше                                                                      Деепричастие

Етістіктен кейіпгі сөздід сонгы Жұрнактар Мысалдар
дыбысы   ( суффиксы) (примеры)
(конечный звук после глагола)    
Дауысты   Сұра-п (спросив)
(гласные)     Окы-п (прочитав)
(Дауыссыз   -in Кел-іп (придя)
(согласные)   -ып Ал-ып (взяв)
Дауыссыз   Айт-а (говоря)
(согласные)   Кел-е (придя)
Дауысты   Сойле-й
(гласные)     (говоря)
Катан, дауыссыз   -калы Айт-калы
(глухие согласные)   -келі (собирался сказать) Кет-келі (собирался уходить)
Қатаңнан баска дыбыст ардан -гала Сұра-галы
сон ( после всех звуков кроме -гелі (хотел спросить)
глухих)     Біл-гелі (хотел узнать)

2.Сухбатты есімізге сактаймыз. Запоминаем диалог.

Қонаққа шақыру-                                        Приглашение в гости

Шақырушы: «Кіруге рұқсат па?»                    Приглашающий: «Можно войти?»

Қонақ: «Кіріңіз».                                            Гость: «Входите».

Ш.:«СәлеметсІз бе! Қалай, қалыңыз?             Пр.: «Здравствуйте! Как ваши дела?

Қонақ үйіндежақсы орналастыңыз ба?»        Какустроились в гостинице?»

Қ.:«СәлеметсІзбе!Рақмет,бәрідежақсы.      Г.: «Здравствуйте! Спасибо, все хорошо.

Қонақ үйі жайлы, жылы екен.                        Здесь удобно и тепло.

Жоғары шығыңыз.отырыңыз.                        Проходите,садитесь.

Өздеріңіз қалайсыздар?»                             А как Вы?»

Ш.: «Рақметбіздежақсымыз.                         Пр.: «Спасибо у нас тоже все хорошо.

Сізді үйге қонаққа шақыра келдім.                  Я пришел пригласить Вас в гости.

Әңгімелесіпданысып отырайық».                 Познакомимся, поговорим, посидим».

Қ.: «Ықыласыңызға рақмет.                          Г.: «Спасибо за внимание.

Сағат нешеге шақырып келдіңіз?                  На какое время Вы приглашаете?

Мекен-жайыңыз қалай еді?»                         Какой у Вас адрес?»

Ш.:«Кешке   сағат   алтыға   шақырып       Пр.:«Вечеромкшестичасам. тұрмын.

Сағат бес жарымда сізге өзім келіп, ма-       Я заеду за Вами в половине шестого

шинамен алып кетемін.                                    на машине.

Қазіршесау болып тұрыңыз.                         До свидания».

Қ.: «Көріскеншесауболыңыз».                     Г. :«До встречи».

Областной учебно-методический центр управления по развитию языков

Подборку подготовил Султан ДАУТОВ.

GD Star Rating
loading...
GD Star Rating
loading...
Уроки казахского языка, 7.0 out of 10 based on 5 ratings

!!! Все комментарии проходят предварительную модерацию администратором сайта. Комментарии, содержащие ненормативную лексику или оскорбительные выражения, редактируются или не публикуются, по усмотрению модератора. !!!

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Другие статьи по этой теме

Уроки казахского языка Сегізінші сабақ Сабақтың тақырыбы: Дыбыс үндестігі. Сабактың мақсаты: Сөздердің арасындағы дыбыстардың, әсіресе дауыссыз дыбыстардың бір-біріне ықпа...
Языковая политика Амандасу салты - приветствие Диалогті оқып шығыңыз. Ознакомьтесь с диалогом.
Ее называют лучшей казахской келин... Государственный язык, объединяющий всех казахстанцев, должен стать духовной потребностью каждого гражданина. Это сегодня вопрос престижа. Одной из так...
О чем пишут наши коллеги. Уроки казахского языка... О чем пишут наши коллеги Республиканская общенациональная газета «Егемен Қазақстан»: «ЭКСПО-2017 көрмесі кейін қалай пайдаланылады?» («Как будет испо...
О чем пишут наши коллеги, Языковая политика... Обзор О чем пишут наши коллеги Республиканская газета «Егемен Қазақстан» Газета опубликовала статью - беседу журналистки Рысгуль Рамазан с академ...